Foelie

Myristica fragrans

Onderdeel van Culinair en Fijnproever

Achtergrond

Foelie is het vliesachtige omhulsel van de nootmuskaat. Gedroogde foelie heeft een warme, aromatische smaak die scherp is, maar zachter dan de smaak van nootmuskaat. Foelie wordt vooral gebruikt in combinatie met room, zoals in gebonden sauzen, bij gebak, of bij vleesgerechten.

Foelie en nootmuskaat komen beide van de muscaatboom. Deze boom komt oorspronkelijk uit Indonesië en wordt tegenwoordig ook in India (Kerala), Granada en Sri Lanka verbouwd. De muskaatboom produceert perzik-achtige vruchten die erg bitter vruchtvlees hebben. Het vruchtvlees zit om een pit met daaromheen een fel rood vlies. De noot kennen we als nootmuskaat. Het vlies is bekend als foelie. De boom draagt na 7 tot 9 jaar voor het eerst vrucht en wordt ongeveer 15 meter hoog. De boom blijft altijd groen en per boom kan meerdere keren per jaar geoogst worden. Bij de oogst worden de vruchten met lange stokken uit de boom geslagen. De foelie wordt verwijderd, in de zon gedroogd, geplet en op kwaliteit gesorteerd. De noten worden eerst gerookt en wekenlang gedroogd. Wanneer de noot voldoende gedroogd is wordt deze gekalkt en verpakt.

De astronomisch hoge prijs die gevraagd kon worden voor nootmuskaat en foelie spoorde in de 16de  en 17de eeuw landen als Engeland, Portugal, Spanje en Nederland aan om nieuwe handelsroutes te ontdekken. Al in de Middeleeuwen waren nootmuskaat en foelie erg gewild als smaakmaker en als geneesmiddel. Toen de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) de muscaatboom ontdekte, bleek deze vrijwel alleen op de kleine Banda-eilanden in Indonesië te groeien. Deze eilanden waren zo klein dat het de VOC lukte een volledig monopolie te ontwikkelen op foelie en nootmuskaat. De eilandbewoners wilden niet akkoord gaan met de eisen van de VOC om exclusief aan hen te leveren, waarna de eilanden met geweld werden ingenomen. Dit succes werd overschaduwd doordat een groot deel van de plaatselijke bevolking hierbij was omgekomen of gevlucht. Alle bomen buiten de Banda-eilanden werden omgehakt, de productie werd opnieuw gestart met militaire precisie en met behulp van slavenarbeid. Door het verkregen monopolie konden zeer hoge winstmarges gevraagd worden. Waar de VOC de nootmuskaat inkocht voor ongeveer 10 cent per kilo en foelie voor een kleine gulden per kilo, kon nootmuskaat in Europa voor ruim 7 gulden per kilo en foelie voor 13 gulden per kilo verkocht worden. De verkoop van deze specerijen droeg daarmee voor een belangrijk deel bij aan de weelde van de Gouden Eeuw in de Nederlanden.

Gebruikswijze

Foelie heeft een zeer krachtige, aromatische, warme en scherpe smaak met een licht bittere ondergrond. Deze specerij gaat erg goed samen met vlees, zoals runderlappen. Ook komt het goed tot zijn recht in zoete soepen, voor het trekken van bouillon, bij hartige taarten, voor het kruiden van gehakt en bij zoete gerechten, zoals Amerikaanse worteltaart, of groenteschotels. De combinatie van foelie en nootmuskaat werkt ook goed, juist door de twee te combineren verdwijnen de scherpe randjes van de smaak van beide waardoor een hele nieuwe, warme smaak ontstaat. Een bekende toepassing van deze combinatie zijn koek(speculaas)kruiden, waarin naast foelie en nootmuskaat ook kaneel, kruidnagel, gember, kardemom en witte peper kunnen worden toegevoegd..

Voeg foelie altijd aan het begin van de kooktijd toe, zodat het de tijd heeft om haar smaak af te geven. Door de sterke smaak kan beter niet teveel worden toegevoegd. De complexe smaak van foelie doet veel gerechten eer aan.

Recepten

Abonnementen

De beste kruiden en specerijen in één abonnement? Alle kruiden thuis, het hele jaar door, zonder de deur uit te hoeven.

Simpel en lekker

 

Zoek tussen alle lekkere, goed geteste en eenvoudig te maken recepten. Dat is koken zonder zakjes of pakjes, maar vol smaak!

Uw eigen Potjes

Genoeg van losse kruiden en verschillende potjes in uw kast? Nu al uw kruiden in één mooie set, afgestemd op uw abonnement.